czwartek, 20 sierpnia 2015

Z wizytą u Prezydenta



Niedawno całkiem spontanicznie zajrzałem na teren chorzowskiego Szybu Prezydent, jak się on tam miewa. Tym bardziej nie mogłem przeoczyć głównej atrakcji jaką jest dreptanie na szczyt wieży. To dziś dogodny punkt widokowy na który wiedzie  ponad 200 schodków (42 metry). Liczyłem ale już nie pamiętam dokładnej liczby. I tak sobie wszedłszy na górę usiłowałem odtworzyć potencjalne widoki jakie by się przede mną roztaczały gdybym tam, w górze przebywał, 20 lat wcześniej. Oj, tylu rzeczy brakuje w naszym górnośląskim pejzażu, że głowa mała. Najczęściej wież szybowych, kominów, wielkich pieców – czyli obiektów będących wyznacznikami tegoż wielkoprzemysłowego świata, który jeszcze zdawało się parę dekad temu, będzie trwał wieki. 


Szyb Prezydent – prawdziwa wizytówka miasta, rocznik 1933. Pozostałość po chorzowskiej kopalni, który swą nazwę zawdzięczała ówczesnemu prezydentowi Polski, Ignacemu Mościckiemu. W rzeczywistości przez 5 pierwszy lat szyb nazywał się (Święty) Jacek.



Porządna, żelbetowa konstrukcja – niezłe osiągnięcie jak na czasy międzywojenne. 


 

Chorzowskie osiedle Irys, czyli zespół kilkunastopiętrowych bloków mieszkalnych, bez jakiegokolwiek głębszego, urbanistycznego pomyślunku, wstawiono niemal w samo centrum miasta, przytłaczając nieco kościół ewangelicki oraz stary drapacz chmur z 1936 roku, który wprawdzie wyraźnie odcina się na tle chorzowskiej, kamienicznej zabudowy, lecz już niekoniecznie na tle blokowiska. Na horyzoncie widać wszystkie trzy szyby rudzkiej KWK Pokój, w tym najbardziej okazałą – basztową Wandę. Po prawej w jednej linii ułożyła się świętochłowicka Huta Florian (żółta hala) oraz na horyzoncie - wieża wodna z Rudy Nowego Bytomia.


 
 


Wgląd na centrum Chorzowa. Uwagę nade wszystko przykuwa modernistyczna bryła miejskiego ratusza, przebudowanego w latach 30. XX w. oraz neogotyckiej Poczty Głównej (po prawej). Dalej już blokowiska Królewskiej Huty a na horyzoncie ochłapy ciężkiego przemysłu: rudzka Huta Pokój wraz z popularnym Kaufhausem (na lewo) oraz elektrociepłownia i osiedle w Zabrzu Zaborzu. 




Widoczek może i niezbyt zacny lecz ku pamięci. Wgląd z wieży w kierunku północnym. A w kadrze Elektrociepłownia Elcho w Chorzowie Starym. Gdyby zaś poczynić podobny kadr ćwierć wieku temu, unaoczniłby się nam cały przemysłowy archipelag w tle – ze starą elektrociepłownią, czynną KWK Barbara – Wyzwolenie oraz działającymi pełną parą Zakładami Azotowymi. Dziś ów kadr wzbogaca co najmniej komin dawnych ZGH Orzeł Biały w Piekarach Brzezinach (na wprost) oraz wieża wodna chorzowskich azotów (po prawej, z zakrzaczonym dachem). Być może już za parę lat widok ów wzbogaci się o planowaną w tym rejonie dwujezdniową obwodnicę miasta. 




Czyżby coś wreszcie się ruszyło przy modernizacji Stadionu Śląskiego? Tego dźwigu wcześniej tam nie było. W tle katowickie osiedle Tysiąclecia oraz kominy KWK Wujek. Wprawne oko dostrzeże tu także KWK Murcki oraz masyw Babiej Góry.