Niedawno całkiem spontanicznie zajrzałem na teren
chorzowskiego Szybu Prezydent, jak się on tam miewa. Tym bardziej nie mogłem
przeoczyć głównej atrakcji jaką jest dreptanie na szczyt wieży. To dziś dogodny
punkt widokowy na który wiedzie ponad
200 schodków (42 metry). Liczyłem ale już nie pamiętam dokładnej liczby. I tak
sobie wszedłszy na górę usiłowałem odtworzyć potencjalne widoki jakie by się
przede mną roztaczały gdybym tam, w górze przebywał, 20 lat wcześniej. Oj, tylu
rzeczy brakuje w naszym górnośląskim pejzażu, że głowa mała. Najczęściej wież
szybowych, kominów, wielkich pieców – czyli obiektów będących wyznacznikami
tegoż wielkoprzemysłowego świata, który jeszcze zdawało się parę dekad temu,
będzie trwał wieki.
Szyb Prezydent – prawdziwa wizytówka miasta, rocznik 1933. Pozostałość
po chorzowskiej kopalni, który swą nazwę zawdzięczała ówczesnemu prezydentowi
Polski, Ignacemu Mościckiemu. W rzeczywistości przez 5 pierwszy lat szyb
nazywał się (Święty) Jacek.
Porządna, żelbetowa konstrukcja – niezłe osiągnięcie jak na
czasy międzywojenne.
Chorzowskie osiedle Irys, czyli zespół kilkunastopiętrowych
bloków mieszkalnych, bez jakiegokolwiek głębszego, urbanistycznego pomyślunku,
wstawiono niemal w samo centrum miasta, przytłaczając nieco kościół ewangelicki
oraz stary drapacz chmur z 1936 roku, który wprawdzie wyraźnie odcina się na
tle chorzowskiej, kamienicznej zabudowy, lecz już niekoniecznie na tle
blokowiska. Na horyzoncie widać wszystkie trzy szyby rudzkiej KWK Pokój, w tym
najbardziej okazałą – basztową Wandę. Po prawej w jednej linii ułożyła się świętochłowicka Huta Florian (żółta hala) oraz na horyzoncie - wieża wodna z Rudy Nowego Bytomia.
Wgląd na centrum Chorzowa. Uwagę nade wszystko przykuwa
modernistyczna bryła miejskiego ratusza, przebudowanego w latach 30. XX w. oraz
neogotyckiej Poczty Głównej (po prawej). Dalej już blokowiska Królewskiej Huty
a na horyzoncie ochłapy ciężkiego przemysłu: rudzka Huta Pokój wraz z
popularnym Kaufhausem (na lewo) oraz elektrociepłownia i osiedle w Zabrzu
Zaborzu.
Widoczek może i niezbyt zacny lecz ku pamięci. Wgląd z wieży
w kierunku północnym. A w kadrze Elektrociepłownia Elcho w Chorzowie Starym.
Gdyby zaś poczynić podobny kadr ćwierć wieku temu, unaoczniłby się nam cały
przemysłowy archipelag w tle – ze starą elektrociepłownią, czynną KWK Barbara –
Wyzwolenie oraz działającymi pełną parą Zakładami Azotowymi. Dziś ów kadr
wzbogaca co najmniej komin dawnych ZGH Orzeł Biały w Piekarach Brzezinach (na
wprost) oraz wieża wodna chorzowskich azotów (po prawej, z zakrzaczonym
dachem). Być może już za parę lat widok ów wzbogaci się o planowaną w tym
rejonie dwujezdniową obwodnicę miasta.
Czyżby coś wreszcie się ruszyło przy modernizacji Stadionu
Śląskiego? Tego dźwigu wcześniej tam nie było. W tle katowickie osiedle
Tysiąclecia oraz kominy KWK Wujek. Wprawne oko dostrzeże tu także KWK Murcki
oraz masyw Babiej Góry.





